Quay lại đi làm sau những năm ở nhà chăm con: bắt đầu lại không phải từ con số 0

Buổi sáng đầu tiên đi làm lại, tôi đứng trước tủ quần áo lâu hơn cần thiết. Mấy bộ đồ công sở cũ vẫn còn đó, gấp gọn ghẽ, mà tôi nhìn như nhìn đồ của người nào xa lạ. Người đó là tôi của nhiều năm trước — hồi còn đi làm ở công ty điện lực dưới quê, hồi còn ngồi văn phòng bán phần mềm với mấy cái máy tính bên này. Còn người đang đứng đây, tóc buộc vội, một tai vẫn dỏng lên nghe ngóng con gái nhỏ trong phòng có khóc không — người này, tôi thấy lạ.

Chị có bao giờ rơi vào cái khoảnh khắc đó chưa? Cái khoảnh khắc chuẩn bị quay lại đi làm sau khi sinh con, mà trong lòng cứ nơm nớp một câu hỏi: mình còn làm được không, sau ngần ấy năm chỉ quanh quẩn bỉm sữa, cơm nước, đưa đón con?

Tôi viết bài này để kể chị nghe hành trình thật của tôi. Và để nói với chị một điều, mà hồi đó giá có ai nói với tôi thì đỡ biết mấy: chị bắt đầu lại không phải từ con số 0.

Những năm ở nhà — cái mác "thời gian chết" oan ức

Người ta hay dán cho phụ nữ ở nhà chăm con cái nhãn này: "không làm gì". Nghỉ việc nuôi con vài năm thì coi như "đứt quãng sự nghiệp", "tụt lại phía sau". Nghe riết rồi nhiều chị tin. Có lúc tôi cũng tin.

Mà chị biết không, ngồi nhìn lại mấy năm đó, tôi tìm hoài không thấy nó "chết" chỗ nào.

Hồi mới dọn ba mẹ con sang Campuchia sum họp với chồng, tôi xác định lùi lại phía sau để anh yên tâm dồn sức cho công việc. Tôi ở nhà nuôi hai đứa con gái. Nhưng "ở nhà" với tôi chưa bao giờ là ngồi không. Con ngủ rồi, tôi mở máy tính ra học. Học kinh doanh, học kế toán, học cả marketing (tiếp thị) — mấy thứ hồi đi làm thuê tôi chưa từng đụng tới.

Không thầy, không lớp chính quy. Tôi học theo kiểu của một người mẹ: tranh thủ. Tranh thủ lúc con ngủ trưa, tranh thủ lúc con đi học, tranh thủ những buổi tối dài thật dài.

Học để làm gì, lúc đó tôi thật sự không biết. Tôi chỉ thấy trong lòng không yên nếu cả ngày của mình chỉ xoay quanh bốn bức tường với chuyện nhà. Tôi sợ cái cảm giác mình teo tóp lại, mỗi ngày một nhỏ đi, một nhạt đi. Nên tôi học. Như một cách giữ cho cái lõi bên trong đừng nguội.

Giờ nghĩ lại tôi mới hiểu. Mấy năm đó không phải thời gian chết. Nó là khoảng lấy đà.

Lùi lại không phải là đầu hàng

Chỗ này tôi muốn nói cho rõ, vì tôi biết nhiều chị đang day dứt với nó.

Việc tôi lùi lại chăm con, để chồng đi trước, không phải là tôi đầu hàng. Nó là một sự phân công. Trong một nhà, ai đó phải đứng phía sau giữ lửa thì người kia mới yên tâm bước ra ngoài. Giai đoạn ấy, người đứng phía sau là tôi. Và tôi chọn nó tỉnh táo, đầu óc tỉnh táo hẳn hoi, không phải bị ép, không phải cùng đường.

Tôi quan sát nhiều cặp vợ chồng quanh mình. Có những người phụ nữ rất mạnh, rất giỏi, nhưng mạnh tới mức vô tình khinh thường chồng, không còn tôn trọng bạn đời. Rồi tới khi đổ vỡ, tới lúc đã đứng vững một mình rồi, mới quay đầu lại tiếc, mới biết trân trọng. Nhiều khi muộn mất rồi.

Tôi không muốn đi vào vết đó. Nên ở giai đoạn quan trọng nhất của gia đình, tôi chọn mềm. Tôi chọn lùi. Nếu chị đang phân vân chuyện có nên gác lại công việc một thời gian hay không, tôi viết kỹ hơn trong bài khi nào nên lùi lại chăm con — biết đâu giúp chị soi rõ hơn hoàn cảnh của mình.

Nhưng — và đây là cái "nhưng" quan trọng — lùi lại không có nghĩa là buông tay với chính mình. Tôi lùi ở vai trò bên ngoài, còn bên trong tôi vẫn lớn. Đó là khác biệt sống còn.

Ngày bước ra: hành trang đầy hơn tôi tưởng

Hai năm gần đây tôi quay lại đi làm. Tôi nhận quản lý mảng cho thuê văn phòng và tài sản bất động sản, điều hành một đội ngũ nhỏ.

Lương không cao. Tôi nói thật. Nhưng cái tôi nhận về nhiều hơn con số trên bảng lương.

Ngày đầu, tôi tưởng mình sẽ chới với, sẽ phải học lại từ đầu mọi thứ. Hóa ra không. Vừa ngồi vào bàn làm việc, tôi giật mình: mấy năm tự học buổi tối kia — nó nằm sẵn trong tay tôi rồi, lúc nào không hay.

Cái tôi mang theo mà tôi không ngờ tới

Tôi đọc được một bảng kế toán, hiểu dòng tiền chạy đi đâu về đâu — nhờ những đêm tự mò mẫm con số. Tôi biết một chút marketing, biết cách trình bày để khách thuê nhìn ra giá trị. Tôi hiểu chuyện vận hành ở mức căn bản, đủ để không bị choáng trước những việc lần đầu gặp.

Mà thứ quý nhất, lạ thay, lại không phải kiến thức.

Mấy năm nuôi hai đứa con gái dạy tôi kiên nhẫn theo cái cách không trường lớp nào dạy nổi. Dạy tôi sắp xếp, việc nào trước việc nào sau, khi mọi thứ ập tới cùng một lúc. Dạy tôi giữ giọng bình tĩnh ngay cả khi người mệt rã rời. Dạy tôi lắng nghe — vì có những ngày tôi phải đoán cho ra một đứa trẻ chưa nói sõi đang muốn gì.

Mấy thứ đó, khi đi quản lý người, đi thương lượng với khách, tôi đem ra dùng mỗi ngày. Một người mẹ đã đi qua những năm chăm con, chị tin tôi đi, trong tay chị có một bộ kỹ năng mềm mà người ta bỏ tiền đi học cũng chưa chắc có.

Vậy nên tôi mới nói: tôi không bắt đầu lại từ con số 0. Tôi bắt đầu lại với một hành trang còn đầy hơn cả hồi chưa nghỉ.

Chậm mà chắc — và đừng đem mình ra so

Tôi không vẽ cho chị một bức tranh màu hồng đâu. Quay lại đi làm không phải cứ bước ra là mọi thứ trơn tru.

Có những ngày tôi vẫn thấy mình chậm hơn người ta. Bạn bè cùng lứa, có người đã đi rất xa trên đường sự nghiệp, chức này vị trí kia. Còn tôi, hai năm nay mới đang gây dựng lại. Đem ra so, tôi thua. Thua rõ.

Nhưng tôi học được cách thôi không so nữa.

Tôi thực hành Phật pháp, và một trong những điều nó dạy tôi là nhìn về gốc rễ. Tôi đi chậm, vì tôi đã chọn dành mấy năm đó cho hai con, cho cái tổ ấm này được nguyên vẹn. Đó là nhân tôi gieo. Cái quả tôi đang hái — một mái nhà êm, hai đứa con tôi nuôi tận tay — là cái quả tôi muốn. Vậy đem so với người chọn con đường khác để làm gì? Họ gieo nhân khác, họ hái quả khác. Mỗi người một vườn.

"Chậm mà chắc" với tôi không phải câu an ủi cho người về sau. Nó là một lựa chọn tỉnh táo. Tôi chấp nhận sự nghiệp không bùng nổ, để giữ cho cả nhà cái thế cân bằng — nhưng bên trong, tôi không cho phép mình ngừng lớn. Đây cũng là tinh thần của lộ trình mềm để thắng mà tôi vẫn theo: mềm bên ngoài, mà cái lõi bên trong thì vững.

Nếu chị đang trong những năm ở nhà

Tôi muốn nói riêng với chị, người đang ở nhà chăm con và đôi lúc hoài nghi lựa chọn của mình.

Đừng để mấy năm này trôi qua mà chị tắt hẳn ngọn lửa bên trong. Không cần nhiều đâu. Mỗi ngày một chút thôi. Đọc một cuốn sách, học một kỹ năng nhỏ, giữ một mối quan tâm riêng nằm ngoài chuyện con cái. Cách tôi làm điều này, tôi có chia sẻ trong bài phát triển bản thân khi nuôi con nhỏ, nếu chị cần vài gợi ý cụ thể.

Vì cái ngày chị bước ra — rồi sẽ tới ngày đó — chị sẽ muốn mình bước ra với một hành trang, chứ không phải hai bàn tay trắng và một khoảng trống mấy năm dài.

Một chút tôi muốn gửi chị

Giờ con tôi lớn hơn rồi, tôi có thời gian chăm lại bản thân một chút — sức khỏe, ngoại hình, những thứ mấy năm trước tôi gác hết sang bên. Tôi thấy mình hạnh phúc khi được tạo ra giá trị, được điều hành một đội ngũ, dù như tôi nói, lương chẳng bao nhiêu.

Cái hạnh phúc đó, tôi nghĩ, sở dĩ đến được là vì hồi ở nhà tôi không bỏ rơi chính mình.

Nếu hôm nay chị đang đứng trước tủ quần áo như tôi ngày đó, lòng đầy hoang mang trước buổi đi làm lại — tôi mong chị nhớ giúp tôi câu này: những năm chị ở nhà không mất đi đâu hết. Nó ngấm vào chị. Nó làm chị dày dặn hơn, mềm hơn, và mạnh hơn theo một cách rất riêng.

Chị không bắt đầu từ con số 0. Chị bắt đầu từ chính mình — một phiên bản đã đi qua nhiều, và đầy hơn xưa.

---

Nếu những dòng này chạm tới chị, tôi mời chị đăng ký nhận bài + tải bộ 7 câu nói Mềm Để Thắng — để thỉnh thoảng mình lại ngồi tâm sự với nhau qua từng bài viết mới, và để chị có sẵn trong tay vài câu nói giúp mình mềm hơn mà vẫn giữ được mình.

Đây là chia sẻ từ trải nghiệm cá nhân của tôi, mỗi người mỗi hoàn cảnh, không phải lời khuyên chuyên môn.