Phát triển bản thân 'chậm mà chắc' khi đang nuôi con nhỏ

Có một buổi chiều ở Campuchia, tôi đang dở tay pha sữa cho con thì điện thoại sáng lên. Một chị nhắn cho tôi, vỏn vẹn mấy chữ: "Em ở nhà với con riết, thấy mình cùn đi chị ơi."

Tôi đọc xong, đứng lặng một lúc. Vì câu đó, mấy năm trước, tôi cũng từng nói với chính mình.

Hồi mới dọn ba mẹ con sang Campuchia sum họp với chồng, tôi gần như gác lại hết. Hai con gái còn nhỏ, tôi chọn lùi về phía sau để chồng yên tâm dồn sức cho công việc. Nghe thì hợp lý. Nhưng có những đêm con ngủ rồi, tôi nằm nhìn lên trần nhà, tự hỏi: cái phần "tôi" của ngày xưa — người từng đi làm, từng có đồng nghiệp, từng được gọi tên trong một guồng quay — nó còn không, hay đã rỉ sét mất rồi?

Hôm nay tôi muốn ngồi tâm sự với chị về đúng chuyện đó. Chuyện phát triển bản thân khi nuôi con nhỏ — không phải kiểu hô hào "mẹ bỉm cũng phải thành công", mà thật thà hơn: làm sao để giữa những ngày bận con đến không kịp thở, mình vẫn giữ được một góc nhỏ không han gỉ.

"Chậm mà chắc" không có nghĩa là đứng yên

Tôi hay nói câu "chậm mà chắc". Nhưng tôi sợ chị hiểu nhầm.

Chậm mà chắc không phải là dừng lại. Không phải tắt máy, treo mình ở đó chờ con lớn rồi mới sống tiếp. Nhiều chị em rơi vào cái bẫy này mà không hay: cứ nghĩ "thôi giai đoạn này mình hi sinh, sau này tính". Rồi ba năm, năm năm trôi qua, ngẩng lên thấy mình trống rỗng, không biết bắt đầu lại từ đâu.

Tôi không trách ai cả. Vì tôi cũng suýt thành như vậy.

Cái khác biệt — mà mãi sau này đi làm lại tôi mới thấm — là: khoảng thời gian "lùi" ấy không phải thời gian chết. Nó là khoảng lấy đà. Nhưng muốn nó thành đà, chị phải làm một việc nhỏ thôi: vẫn lén nuôi một chút gì đó cho riêng mình, mỗi ngày. Dù chỉ là chút xíu.

Lúc ở nhà chăm con, tôi vẫn tự học. Học kinh doanh, học kế toán, học chút marketing (tiếp thị) — lúc đầu chẳng để làm gì cả, chỉ vì tôi sợ cái cảm giác đầu óc mình cùn đi. Tôi đâu ngờ mấy năm sau, đúng những thứ lặt vặt tôi học hồi đó lại thành cái vốn để tôi quay lại đi làm, rồi quản lý cả một mảng cho thuê văn phòng và một đội ngũ.

Lúc gieo, tôi không biết mình đang gieo. Tôi chỉ biết mình không muốn rỉ sét. Vậy thôi.

Nuôi cái phần "tôi" bên trong không han gỉ

Vậy nuôi nó bằng cách nào, khi một ngày của mẹ bỉm gần như không còn một khe hở nào trống?

Tôi không có công thức thần kỳ. Tôi chỉ có vài điều mình đã làm thật.

Mỗi ngày một chút, đừng tham

Hồi đó tôi không có nguyên buổi để học. Làm gì có. Con quấn cả ngày.

Nên tôi học theo kiểu nhặt nhạnh. Con ngủ trưa, tôi đọc vài trang. Đứng nấu ăn, tôi mở một bài giảng nghe bằng tai. Có hôm chỉ kịp đọc đúng một mục nhỏ thì con khóc, tôi gấp sách lại. Không sao.

Tôi học được một điều: đừng tham. Đừng đặt mục tiêu mỗi ngày phải học hai tiếng, vì chị sẽ không làm nổi, rồi chị sẽ tự thấy mình thất bại, rồi bỏ luôn. Thà mỗi ngày mười lăm phút mà đều, còn hơn một tuần ráng một bữa rồi tắt ngấm.

Mười lăm phút mỗi ngày, một năm là gần chín mươi giờ. Chị thấy không? Chậm. Nhưng chắc. Tôi viết kỹ hơn về chuyện này trong bài tự học khi đã có gia đình, nếu chị muốn đọc thêm.

Giữ lấy MỘT giá trị riêng

Điều thứ hai, với tôi còn quan trọng hơn cả việc học.

Đó là giữ lấy một giá trị nào đó của riêng mình, không dính tới vai làm mẹ, làm vợ. Một thứ mà khi chạm vào nó, chị thấy "à, đây vẫn là tôi".

Với người này là viết lách. Với người kia là nấu ăn, là một nghề tay trái, là việc chăm sóc sức khỏe và ngoại hình. Với tôi, có một giai đoạn, đó là việc thực hành Phật pháp — ngồi lại nhìn về gốc rễ của những cơn nóng giận trong mình, học cách gỡ cái tôi xuống. Nghe chẳng liên quan gì tới sự nghiệp. Nhưng chính nó giữ cho tôi không tan ra giữa những ngày lặp đi lặp lại.

Một giá trị riêng là cái neo. Khi mọi thứ xung quanh đều xoay quanh con, chị cần một điểm để biết mình vẫn là một con người độc lập, chứ không phải cái bóng lặng lẽ phục vụ cả nhà.

Tôi nói thật lòng: người phụ nữ giữ được một góc riêng cho mình thường lại là người ít cay đắng nhất về sau. Vì chị không dồn hết kỳ vọng "tôi hi sinh tất cả" lên vai chồng con, để rồi ngồi chờ được trả ơn.

Lùi lại chăm con là một sự phân công, không phải đầu hàng

Tôi muốn nói rõ chỗ này, vì nó là chỗ nhiều chị em đau nhất.

Khi tôi chọn lùi về sau để chồng tập trung sự nghiệp, tôi không xem đó là mình thua, mình kém. Tôi xem đó là một sự phân công trong nhà. Giai đoạn này, ai ở vị trí nào hợp lý hơn thì đứng vào đó. Vậy thôi.

Nhưng — và đây là chữ "nhưng" tôi muốn chị nhớ — phân công không có nghĩa là xóa sổ bản thân.

Tôi từng quan sát thấy một điều buồn. Có những chị quá mạnh mẽ, gồng gánh hết, mạnh tới mức trong lòng vô tình khinh thường chồng, không còn tôn trọng bạn đời nữa. Rồi tới khi mọi thứ đã rạn, lúc bản thân đã đứng vững, đã thành công rồi, mới quay lại thấy thương người kia. Nhiều khi đã muộn.

Tôi kể chuyện này không phải để dọa chị. Mà để chị thấy: giữ được sự cân bằng trong giai đoạn nuôi con nhỏ quan trọng tới nhường nào. Mình mềm, mình lùi đúng lúc để vun vén tổ ấm — nhưng bên trong vẫn âm thầm lớn lên. Đó mới là cái thế vững. Tôi có viết riêng một bài về chuyện cân bằng công việc và gia đình, chị đọc thêm sẽ rõ hơn cái ý "mềm để thắng" này.

Khi nào thì biết mình đang đi đúng?

Tôi không dám hứa với chị điều gì. Tôi không phải chuyên gia, tôi chỉ là một người chị đi trước, đi qua rồi ngồi kể lại.

Nhưng có một dấu hiệu tôi tin: khi chị làm việc nhỏ mỗi ngày cho cái phần bên trong của mình mà không thấy nặng nề, không thấy như đang phải "cố", thì chị đang đi đúng. Vì lúc đó chị không học để chạy đua với ai. Chị nuôi mình chỉ vì chị thương chính mình. Vậy là đủ.

Có thể sự nghiệp của chị sẽ không bùng nổ trong vài năm này. Của tôi cũng vậy. Lương tôi không cao, sự nghiệp không rực rỡ. Nhưng tôi hạnh phúc khi được tạo ra giá trị, được điều hành một đội ngũ, và quan trọng nhất — tôi không đánh mất mình trong những năm ở nhà.

Đó là cái "thắng" tôi muốn. Không phải thắng ai. Là không để thua chính mình.

Nếu chị đang ở ngay khúc bận con đến quay cuồng và thấy mình mờ dần đi, tôi mong chị nhớ: chị không cần làm điều gì lớn lao hôm nay. Chỉ cần một việc nhỏ, đều đặn, cho riêng chị. Mỗi ngày một chút. Nếu chị muốn nhìn bức tranh tổng thể của cả hành trình này, tôi gói lại trong bài lộ trình tổng thể.

Chậm thôi. Nhưng đừng đứng yên.

---

Nếu những dòng này chạm tới chị, tôi mời chị đăng ký nhận bài + tải bộ 7 câu nói Mềm Để Thắng — hoàn toàn miễn phí. Để thỉnh thoảng mình lại ngồi tâm sự với nhau, và để chị có sẵn vài câu nói nhẹ nhàng mà chắc, dùng được trong những lúc cần.

Đây là chia sẻ từ trải nghiệm cá nhân của tôi, mỗi người mỗi hoàn cảnh, không phải lời khuyên chuyên môn.