Quản lý thời gian cho người mẹ vừa đi làm vừa chăm con

Có một buổi tối tôi nhớ tới giờ. Đứa nhỏ sốt, ôm tôi không rời, mặt nóng hầm hầm. Đứa lớn kéo áo tôi hỏi bài tập. Trong điện thoại, có một việc chưa xong, cái deadline (hạn chót) nằm đó nhìn tôi. Nồi cơm thì vừa cạn nước, mùi cháy bắt đầu xông lên.

Tôi đứng giữa nhà, thấy mình như bị xé ra làm bốn.

Chị có bao giờ rơi vào cái khoảnh khắc đó chưa? Cái khoảnh khắc mà ai cũng cần mình, việc gì cũng gấp, mà mình thì chỉ có một đôi tay. Tôi tin là có. Vì gần như người mẹ nào vừa đi làm vừa nuôi con cũng từng đứng ở đúng chỗ đó. Hôm nay tôi muốn ngồi xuống tâm sự với chị về chuyện quản lý thời gian cho mẹ bỉm — không phải kiểu lịch trình hoàn hảo kẻ ô vuông vức trên giấy, mà là cách tôi học để thở được giữa một ngày chật kín người và việc.

Tôi từng tin mình ôm được hết. Tôi sai

Hồi mới sang Campuchia sum họp với chồng, rồi mấy năm ở nhà nuôi hai con gái, trong đầu tôi luôn có một danh sách dài thườn thượt. Con phải được chăm chu đáo. Nhà phải gọn. Tôi vẫn phải tự học kế toán, marketing để khỏi tụt lại phía sau. Sức khỏe của tôi cũng không được bỏ bê.

Tôi muốn tất cả. Cùng một lúc.

Chị biết kết quả không? Tôi mệt rã rời mà chẳng cái nào ra hồn. Ngày nào cũng có cảm giác mình đang thiếu nợ một ai đó. Nợ con một buổi chơi trọn vẹn không lén nhìn điện thoại. Nợ chính mình một giờ ngồi yên. Nợ cái việc đang học còn dở dang trong cuốn tập gấp lại nửa chừng.

Cái sai lớn nhất của tôi không nằm ở chỗ tôi vụng sắp xếp. Mà ở chỗ tôi tin một người phụ nữ giỏi thì phải làm được hết, làm cùng lúc, và làm cho hoàn hảo. Niềm tin đó âm thầm bào mòn tôi từng ngày.

Mãi sau này tôi mới vỡ ra một điều rất giản dị: quản lý thời gian cho mẹ bỉm không phải là nhét thêm việc vào một ngày, mà là dám bỏ bớt đi.

Đời có mùa, và việc gì cũng có mùa của nó

Tôi học Phật pháp, hay nghĩ về nhân duyên, về cái gốc của một vấn đề. Có một hình ảnh tôi thấy đúng lạ lùng với đời người mẹ: đời có mùa.

Người nông dân không trồng lúa quanh năm. Có mùa gieo, mùa chờ, mùa gặt. Không ai đứng đòi gặt ngay cái ruộng vừa mới sạ. Vậy mà chị em mình, trong đó có cả tôi, cứ đòi mình phải gặt hái sự nghiệp rực rỡ ngay trong cái mùa đang phải cúi rạp xuống chăm con nhỏ.

Mùa con thơ là mùa của con

Khi hai đứa còn quấn lấy mẹ từng bước, tôi đã chọn lùi lại phía sau để chồng yên tâm dồn sức cho sự nghiệp. Lúc đó, thú thật, có những đêm tôi nằm nghĩ mình thua thiệt. Giờ nhìn lại, tôi thấy đó là một sự phân công, không phải đầu hàng. Đó là tôi đang sống đúng mùa của mình.

Trong cái mùa ấy, việc "quản lý thời gian" của tôi đơn giản hơn tôi tưởng nhiều: ưu tiên con, ưu tiên giữ cho cái nhà êm. Còn sự nghiệp tôi không vứt đi, tôi để nó âm ỉ cháy — vẫn tự học mỗi ngày một chút, có hôm chỉ kịp đọc vài trang lúc con ngủ trưa. Tôi gọi đó là khoảng lấy đà. Tôi có viết kỹ hơn chuyện này trong bài làm mẹ mà không đánh mất chính mình, nếu chị đang sợ mình tan biến mất vào cái vai người mẹ.

Mùa nào thì lo việc của mùa đó

Cái bẫy lớn nhất của người mẹ đi làm là muốn sống tất cả các mùa trong cùng một ngày. Sáng đòi làm nhân viên xuất sắc, trưa đòi làm đầu bếp đảm đang, chiều đòi làm cô giáo của con, tối đòi làm người phụ nữ rạng rỡ chăm da chăm tóc. Tôi từng thử ôm hết. Tôi gãy.

Nên tôi đổi cách nghĩ. Tôi tự hỏi: mùa này của đời mình, cái gì quan trọng nhất? Cái gì có thể chờ?

Khi con lớn hơn một chút, tôi mới quay lại đi làm, mới có sức chăm chút bản thân nhiều hơn. Và tôi không hề tiếc cái khoảng "lùi" trước đó. Nếu chị cũng đang đứng ngay ngưỡng cửa trở lại với công việc, tôi đã kể hết những bỡ ngỡ và cách mình lấy lại tự tin trong bài quay lại đi làm sau thời gian ở nhà.

Chậm mà chắc, áp ngay vào một ngày của mẹ

Tôi hay nói câu "chậm mà chắc". Nhiều chị nghĩ nó chỉ hợp với chuyện sự nghiệp dài hơi mấy năm. Nhưng tôi áp nó vào ngay cái lịch của một ngày, và nó cứu tôi.

Mỗi ngày chỉ chọn một, hai việc thật sự quan trọng

Trước đây tôi viết to-do list (danh sách việc cần làm) dài hai mươi gạch đầu dòng. Hết ngày gạch được năm cái, tôi thấy mình thất bại thảm hại. Cái cảm giác thất bại đó độc lắm chị à. Nó làm tôi cáu với con, cộc cằn với chồng, dù họ chẳng có lỗi gì.

Giờ tôi làm ngược lại. Mỗi sáng tôi tự hỏi: hôm nay, nếu chỉ làm xong đúng một việc thôi, thì việc gì khiến tối nằm xuống lòng tôi thấy nhẹ? Tôi chọn một, nhiều lắm là hai. Mấy việc đó tôi làm cho bằng được. Còn lại, xong thì tốt, không thì để mai.

Nghe thì ít ỏi. Nhưng một ngày làm chắc một việc, ba trăm sáu mươi lăm ngày là ba trăm sáu mươi lăm việc xong xuôi. Đó mới là chậm mà chắc thật sự. Tôi có nói sâu hơn về triết lý này, cách nó giúp người phụ nữ vừa giữ tổ ấm vừa giữ được mình, trong bài mềm để thắng.

Gom việc giống nhau về một chỗ

Cái này nhỏ thôi mà hiệu quả bất ngờ. Tôi để ý đầu óc mình mệt nhất là lúc nhảy qua nhảy lại: đang gõ trả lời công việc thì quay sang dỗ con, đang đứng nấu ăn thì lại mở máy xử lý việc khác. Mỗi lần nhảy như vậy là một lần đầu óc phải khởi động lại từ đầu.

Nên tôi cố gom. Việc cần tập trung tôi để vào lúc con ngủ hoặc con đang mải chơi. Việc lặt vặt như trả lời tin nhắn, dọn dẹp thì dồn vào một khung giờ. Tôi không phải lúc nào cũng làm được đâu, có hôm vẫn rối tung cả lên. Nhưng những hôm gom được, tôi thấy mình đỡ hụt hơi hẳn.

Chừa một khoảng nhỏ cho riêng mình — đừng đợi tới lúc rảnh

Hồi xưa tôi nghĩ chăm sóc bản thân là thứ xa xỉ, để khi nào rảnh hẵng tính. Mà chị biết đó, người mẹ thì không bao giờ "rảnh".

Giờ tôi không đợi nữa. Tôi cố giữ một khoảng nhỏ trong ngày là của riêng tôi, dù chỉ mười lăm phút. Có thể là ngồi yên uống ly nước ấm trước khi cả nhà thức dậy, lúc căn nhà còn im. Có thể là đi bộ một vòng quanh khu. Cái khoảng đó không phải ích kỷ. Nó là cách tôi sạc lại pin để còn đủ dịu dàng với con, đủ bình tĩnh lúc chồng đi làm về mệt.

Một người mẹ đã kiệt sức thì lấy đâu ra cái mà cho đi.

Cái khó nhất không phải lịch trình, mà là buông bớt kỳ vọng

Tôi nói thật lòng, mọi mẹo sắp xếp thời gian đều thành vô nghĩa nếu trong lòng mình vẫn ôm khư khư cái kỳ vọng phải hoàn hảo. Vì khi đó, dù lịch có gọn gàng tới đâu, mình vẫn luôn thấy thiếu, thấy chưa đủ.

Tôi thực hành Phật pháp, và điều giúp tôi nhiều nhất không phải một bí quyết quản lý nào cả, mà là tập buông cái tôi muốn ôm hết. Tập chấp nhận hôm nay nhà hơi bừa cũng được. Chấp nhận có ngày tôi làm mẹ chưa trọn, có ngày làm việc chưa giỏi. Tôi không hoàn hảo, và tôi cho phép mình được như vậy.

Lạ lắm. Càng buông bớt kỳ vọng, tôi lại càng làm được nhiều hơn. Vì tôi thôi tiêu năng lượng vào cái việc tự dằn vặt, tự trách mình.

Có những hôm tôi vẫn đứng giữa nhà, con khóc, việc dồn, cơm khê. Tôi không hết hẳn những ngày như vậy đâu chị à, đừng tin ai nói có công thức xóa sạch nó. Nhưng giờ tôi biết dừng lại một nhịp, hít một hơi thật sâu, rồi tự nhủ: mình chỉ có một đôi tay thôi, làm tới đâu hay tới đó, phần còn lại để mai. Cái nhịp dừng nhỏ xíu đó, nó là thứ quý nhất tôi học được suốt mấy năm.

Quản lý thời gian, với tôi, cuối cùng không phải là làm chủ cái đồng hồ. Mà là làm chủ chính mình giữa những ngày không bao giờ đủ giờ.

---

Nếu những dòng này có chạm tới chị, tôi mời chị đăng ký nhận bài mới của Diemdora, và tải miễn phí bộ "7 câu nói Mềm Để Thắng" của tôi tại đây: đăng ký nhận bài + tải bộ 7 câu nói Mềm Để Thắng. Mình cứ đi chậm với nhau, từng chút một.

Đây là chia sẻ từ trải nghiệm cá nhân của tôi, mỗi người mỗi hoàn cảnh, không phải lời khuyên chuyên môn.