Mẹ xa quê nuôi con nơi đất khách: tôi đã đi qua như thế nào

Tôi vẫn nhớ buổi tối đầu tiên ở Campuchia, ba mẹ con nằm chen trên một chiếc giường lạ. Đứa nhỏ ngủ rồi, đứa lớn còn thao thức hỏi tôi: "Mẹ ơi, mai mình về bà ngoại chưa?". Tôi nói "ừ, mai mốt", rồi quay mặt vào tường để con không thấy mẹ khóc. Ngoài cửa sổ là một thành phố tôi chưa thuộc tên đường, chưa biết chợ nào bán rau sạch, chưa có lấy một số điện thoại để gọi khi nửa đêm con sốt. Cái cảnh nuôi con nơi xứ người với tôi bắt đầu như vậy đó chị. Không phải bằng một quyết định oai phong gì. Bằng một đêm nằm khóc lặng lẽ.

Tôi viết bài này cho những chị em đang đứng ở ngưỡng cửa giống tôi ngày đó. Những người mẹ đã hoặc sắp dọn cả gia đình nhỏ rời quê, đi theo chồng, đi vì con, đi vì hai chữ "sum họp" mà mãi sau mới hiểu hết cái giá của nó.

Vì sao tôi chọn đi, dù biết sẽ cô đơn

Trước đó vợ chồng tôi sống xa nhau một quãng dài. Chồng tôi qua Campuchia làm trước, tôi với con ở lại quê Gò Công. Mỗi ngày là tin nhắn, là cuộc gọi vội vàng, là những bữa cơm thiếu một người ngồi đối diện. Tôi từng nghĩ thôi cứ vậy cũng được, miễn kinh tế ổn. Nhưng rồi tôi nhận ra một gia đình mà cứ mỗi người một nơi, lâu dần thành hai đường thẳng song song. Vẫn đi cạnh nhau mà chẳng bao giờ chạm.

Nên tôi quyết định dọn ba mẹ con sang. Tôi muốn các con có cha bên cạnh mỗi tối, muốn vợ chồng được ngồi chung một mâm cơm. Đó là lựa chọn của tôi, và tôi không hối hận. Nhưng tôi cũng không tô hồng nó. Đi là đánh đổi. Tôi đổi cái quen thuộc của quê nhà, đổi vòng tay ông bà, đổi cả cái xóm giềng mà ở quê mình coi là chuyện hiển nhiên, để lấy một mái nhà đủ mặt.

Nếu chị đang phân vân giữa ở lại hay đi theo chồng, tôi không dám khuyên chị phải chọn như tôi. Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh. Tôi chỉ kể lại, để chị biết có người đã đi qua con đường đó và vẫn sống tốt. Tôi cũng từng viết kỹ hơn về chuyện giữ lửa khi vợ chồng xa nhau, vì cái giai đoạn sống cách trở ấy thật ra mới là phần khó nhất.

Nỗi cô đơn không ai nói trước cho mình

Người ta hay kể về niềm vui sum họp. Ít ai kể về những buổi chiều đầu tiên ở xứ lạ, khi chồng đi làm, con đi học, còn mình ngồi một mình trong căn nhà thuê, nghe tiếng quạt quay đều đều mà thấy lòng trống huơ trống hoác.

Ở quê, tôi buồn thì chạy qua nhà mẹ ngồi một lát là nguôi. Con sốt thì có bà ngoại nấu cháo, có dì bồng phụ. Sang đây, một mình tôi gánh hết. Có đêm con nóng hầm hập, tôi ôm con ngồi tới sáng, vừa lo vừa tủi, tự hỏi mình đưa con sang đây có phải là sai lầm không. Tôi không giấu chị, có những lúc tôi yếu lòng như vậy.

Cái khó của việc nuôi con xa ông bà

Nuôi con xa ông bà không chỉ là thiếu một người phụ tay. Nó còn là thiếu cái gốc. Con tôi lớn lên không có những trưa hè ngồi nghe bà kể chuyện, không có cái Tết quây quần đại gia đình mấy chục con người. Tôi sợ con lớn lên mà không biết cội nguồn mình ở đâu.

Nên tôi tự làm "cây cầu". Tôi kể cho con nghe về quê, về bà, về con sông trước nhà ngoại. Tôi gọi video cho ông bà thường xuyên, để mặt con và mặt bà đừng thành xa lạ. Tôi nấu món quê cho con ăn, để cái vị đó nằm lại đâu đó trong ký ức tụi nhỏ. Tôi không thay được ông bà. Tôi chỉ cố giữ sợi dây đừng đứt.

Đây cũng là lúc tôi thấm rằng nuôi con đâu chỉ là cho ăn cho học. Nuôi con là gieo vào con một cái rễ, để sau này dù con đi đâu cũng biết mình từ đâu mà ra. Tôi từng chia sẻ nhiều hơn về điều này trong bài nuôi con gái hạnh phúc, vững vàng.

Tôi đã bám rễ ở đất khách như thế nào

Khóc thì khóc, nhưng tôi biết mình không thể cứ chìm mãi dưới đáy. Hai đứa con nhìn vào mẹ mỗi ngày. Mẹ mà rũ xuống thì tụi nhỏ lấy gì làm điểm tựa. Nên tôi tự gượng dậy, từng chút một.

Chọn lùi lại, nhưng không buông mình

Khi mới sang, tôi chọn lùi lại phía sau để tập trung chăm con, để chồng yên tâm dồn sức cho công việc. Có người sẽ nói đó là hi sinh, là chịu thiệt. Tôi thì nhìn khác. Với tôi, đó là một sự phân công trong nhà. Không phải đầu hàng.

Nhưng, và đây là chỗ tôi muốn chị nhớ kỹ, lùi không có nghĩa là biến mất. Những năm ở nhà nuôi con, tôi vẫn tự học. Học kinh doanh, học kế toán, học marketing, lúc rảnh là mở sách, mở mạng ra đọc. Tôi không để cái đầu mình ngủ quên. Tôi coi khoảng lùi đó là khoảng lấy đà, chứ không phải thời gian chết.

Sau này con lớn hơn, tôi quay lại đi làm, lúc đó mới thấy mình đã không phí. Cái vốn tự học ngày xưa, không bỏ đi một chút nào. Đây chính là điều tôi hay gọi là câu chuyện mềm để thắng. Mình mềm, mình lùi, nhưng bên trong vẫn không ngừng lớn lên.

Tự dựng cho mình một mạng lưới mới

Ở quê mình có sẵn họ hàng làng xóm. Sang đây, cái mạng lưới đó phải tự xây từ con số không. Tôi làm quen với mấy chị em người Việt cùng cảnh xa quê. Chúng tôi chỉ nhau chỗ mua đồ, chỗ khám bệnh, đứa nào con ốm thì nhắn nhau hỏi han một câu. Cái tình đồng hương nơi đất khách, nó ấm lạ lùng.

Tôi cũng tập yêu lấy nơi mình đang sống, thay vì cứ ngày ngày ngóng về. Ngóng hoài thì chỉ thêm mệt. Tôi học cách coi đây là nhà, ít nhất là nhà của giai đoạn này. Khi mình thôi xem mình là người tạm trú, mình mới thật sự bám rễ được.

Phật pháp dạy tôi cách an trong cái khó

Có một điều giúp tôi đi qua những ngày chông chênh nhất, là việc tôi thực hành Phật pháp. Tôi không nói chuyện cao siêu. Tôi chỉ nói cái rất đời.

Mỗi lần thấy tủi thân, thấy oán trách hoàn cảnh, tôi tập nhìn về gốc của vấn đề thay vì cứ chìm trong cảm xúc. Tôi nhắc mình: chuyện gì cũng có nhân có quả. Mình chọn đi theo chồng, đó là nhân; những cái khó hôm nay là quả của lựa chọn đó. Mà mình đã chọn thì mình đi cho trọn. Cách nghĩ ấy giúp tôi bớt cái tôi, bớt trách móc, bớt những cơn nóng giận vô cớ trút lên chồng con.

Tôi không phải người tu hành gì cao siêu. Tôi vẫn có lúc cáu, lúc yếu lòng, lúc nói hớ. Nhưng cái việc chịu dừng lại một nhịp để nhìn vào trong mình, nó cứu tôi nhiều lần khỏi những lời nói có thể làm tổn thương người thân.

Điều tôi muốn nói với chị, người mẹ đang xa quê

Nếu hôm nay chị đang ôm con trong một căn phòng lạ, ở một thành phố không phải quê mình, tôi muốn nói với chị thế này.

Cô đơn là thật. Mệt là thật. Những đêm tự hỏi mình chọn đúng hay sai cũng là thật. Chị không yếu đuối đâu khi chị thấy như vậy. Tôi đã từng y hệt.

Nhưng cái khoảng khó này, nó không kéo dài mãi. Con sẽ lớn. Mình sẽ quen đường, quen chợ. Mình sẽ tìm được vài người để dựa. Và quan trọng nhất, nếu trong khoảng lùi này mình vẫn âm thầm nuôi lấy giá trị riêng, thì một ngày kia mình sẽ bước ra với một cái vốn không ai lấy đi được.

Nuôi con nơi xứ người không phải là đánh mất mình. Nó là một chương khó, mình đi qua bằng sự mềm mại mà bền bỉ. Mềm với hoàn cảnh, mềm với chồng con, nhưng không mềm tới mức tan biến. Đó là cách tôi đã chọn. Đến giờ tôi vẫn tin đó là cách đúng với mình.

---

Nếu những dòng này chạm tới chị, tôi mời chị đăng ký nhận bài + tải bộ 7 câu nói Mềm Để Thắng, để thỉnh thoảng mình lại ngồi tâm sự với nhau qua từng bài viết mới, và để chị có sẵn vài câu nói mềm mà chắc cho những lúc lòng mình chông chênh. Không gì gấp gáp đâu chị, cứ từ từ thôi, chậm mà chắc.

Đây là chia sẻ từ trải nghiệm cá nhân của riêng tôi, mỗi người mỗi hoàn cảnh, không phải lời khuyên chuyên môn.