Giữ lửa hôn nhân khi vợ chồng phải sống xa nhau

Có một dạo, cứ chín giờ tối, sau khi hai đứa nhỏ đã ngủ say, tôi mở điện thoại lên định nhắn cho chồng vài câu. Vậy mà ngồi nhìn cái màn hình sáng trưng một hồi, tôi không biết nhắn gì. "Ăn cơm chưa", "Nay đi làm mệt không"... mấy câu đó nhắn riết thành quen, thành ra như đọc thuộc lòng. Còn những chuyện thật trong lòng thì lại thấy ngại, thấy xa xôi. Đêm đó tôi tắt máy, nằm xuống mà tự hỏi một câu làm mình lạnh người: hai vợ chồng mình, có phải đang dần thành hai người dưng ngày ngày gửi tin nhắn cho nhau không?

Đó là quãng chồng tôi đã sang Campuchia làm, còn tôi với hai con gái vẫn ở quê. Hôm nay tôi muốn ngồi kể thật với chị về chuyện giữ lửa hôn nhân khi xa nhau — không phải kiểu lãng mạn trong phim, mà là cái thực tế nhiều khi rất khô, rất mệt, và rất dễ buông tay lúc nào không hay.

Khoảng cách không giết hôn nhân, sự nguội lạnh mới giết

Tôi từng nghĩ vợ chồng xa nhau thì khổ nhất là nhớ. Ở trong rồi mới biết, nhớ không đáng sợ bằng quen. Quen với việc vắng người kia trong nhà. Quen với chuyện một mình xoay xở từ con sốt nửa đêm tới cái bóng đèn hư. Quen tới mức một ngày nào đó giật mình thấy mình kể chuyện con tập nói, con đòi đi học cho mẹ ruột, cho mấy chị bạn nghe — chứ không phải cho chồng nghe đầu tiên.

Khoảng cách địa lý tự nó không làm hôn nhân tan. Cái làm hôn nhân tan là khi hai người lặng lẽ tách ra thành hai thế giới riêng, mỗi người tự lo phần mình, rồi tới lúc gặp lại chẳng còn gì chung để mà nói.

Mà cái này nguy hiểm ở chỗ nó tới rất êm. Không cãi nhau. Không ai có lỗi gì rõ ràng. Chỉ là mỗi ngày nhạt thêm một chút, một chút. Tới khi nhận ra thì khoảng trống giữa hai người đã rộng thành một con sông.

Tin nhắn nhiều không bằng tin nhắn thật

Có giai đoạn tôi nghĩ cứ nhắn cho nhiều là gắn kết. Sáng chào, trưa hỏi ăn cơm chưa, tối chúc ngủ ngon. Đều đặn như cái đồng hồ báo thức. Nhưng nhắn kiểu đó riết, tôi nhận ra mình với chồng đang nói chuyện như hai người lịch sự với nhau, chứ không phải vợ chồng.

Sau này tôi đổi cách. Thay vì hỏi cho có, tôi kể cho chồng nghe chuyện thật trong ngày — hôm nay con buột miệng nói một câu làm tôi cười muốn rớt đũa, hôm nay tôi mệt rã rời và tủi thân tới mức ngồi khóc một mình trong bếp, hôm nay tôi đọc được một điều hay muốn chia sẻ liền. Kể cả những lúc tôi đang giận chồng, tôi cũng tập nói ra, nhẹ thôi, thay vì nuốt vào rồi để nó âm ỉ thành cục.

Một tin nhắn thật lòng đáng giá hơn hai chục tin nhắn cho có lệ. Tôi tin chắc vậy.

Mỗi người vẫn phải có đời sống riêng cho ra hồn

Nghe hơi ngược đời, nhưng để không thành hai người dưng, tôi nghĩ mỗi người vẫn cần một đời sống riêng tử tế.

Quãng ở quê nuôi con, tôi không chỉ ngồi đếm ngày trên tờ lịch chờ chồng về. Tôi vẫn tự học kinh doanh, kế toán, marketing — học lai rai, tranh thủ lúc con ngủ, được chữ nào hay chữ đó. Tôi giữ cho mình vài thứ thuộc về riêng mình, ngoài cái vai làm mẹ. Nhờ vậy mà mỗi lần nói chuyện với chồng, tôi còn có cái để kể, có suy nghĩ riêng để bàn, chứ không phải lúc nào cũng chỉ xoay quanh "con nay thế này, con nay thế kia".

Tôi ngộ ra một điều: người phụ nữ đánh mất mình thì khó mà giữ được sự cuốn hút trong mắt bạn đời. Không phải vì chồng chê. Mà vì chính mình không còn gì để cho đi ngoài sự mệt mỏi. Chuyện một mình nuôi con nơi quê nhà khi chồng đi xa, rồi sau này là nơi đất khách, tôi có kể kỹ hơn trong bài mẹ xa quê nuôi con nơi đất khách — ở đây tôi chỉ muốn nói gọn một câu: giữ mình cũng là một cách giữ hôn nhân.

Còn cái khoảng tôi lùi lại phía sau để chồng yên tâm lo sự nghiệp, tôi chưa bao giờ coi là thời gian chết. Tôi coi nó như khoảng lấy đà. Vì tôi vẫn lớn lên bên trong, vẫn nuôi giá trị riêng của mình. Đây cũng là một mảnh trong lộ trình tổng thể mà tôi vẫn đang đi mỗi ngày: mềm để giữ tổ ấm, nhưng không mềm tới mức tan biến mất mình.

Đừng để khoảng cách thành cái cớ để hiểu lầm

Xa nhau có một cái bẫy nữa, mà tôi rớt vào hoài: mình hay tự nghĩ thay cho người kia.

Chồng nhắn trễ, mình tự suy ra là anh hết quan tâm. Chồng nhắn cộc lốc một câu, mình thấy tủi thân, rồi nằm đó vẽ ra cả một cuốn phim trong đầu. Mà thật ra nhiều khi anh chỉ đang mệt, đang gồng mình với áp lực công việc nơi xứ người, vừa kịp nhắn được một câu trước khi gục xuống ngủ mà thôi.

Phần này tôi học được từ việc thực hành Phật pháp. Khi cái tâm mình tĩnh lại một chút, tôi tập nhìn về gốc rễ thay vì phản ứng theo cảm xúc tức thời. Trước khi giận, tôi tự hỏi: chuyện này có thật như mình đang nghĩ không, hay là mình đang tự thêm mắm thêm muối vào? Nhiều lần dừng lại hỏi vậy, tôi tránh được những trận hờn dỗi không đâu — mà hờn dỗi qua tin nhắn, khi hai người ở hai nơi, không nhìn được mặt nhau để làm hòa, thì lâu nguôi và dễ để lại vết lắm.

Tôi không phải lúc nào cũng làm được đâu, chị à. Có hôm tôi vẫn nhắn những câu nặng trịch, vẫn để cái tôi lên tiếng trước. Nhưng ít ra giờ tôi biết mình sai ở đâu để mà sửa.

Tôn trọng người bạn đời ngay cả khi anh không có mặt

Có một chuyện tôi quan sát mãi và thấy đúng tới giật mình: người phụ nữ quá mạnh mẽ đôi khi vô tình xem nhẹ chồng. Mình tự lo được hết, tự xoay được hết, riết rồi trong lòng thấy như không cần tới anh nữa. Lúc xa nhau, cái cảm giác "tôi tự làm được mà, cần gì ai" này càng dễ phình to.

Tôi từng thấy không ít trường hợp đổ vỡ rồi, tới khi người vợ thành công mới quay đầu lại trân trọng bạn đời — nhiều khi đã muộn mất rồi. Cho nên ngay cả khi chồng ở xa, không đỡ đần được gì cho việc nhà, tôi vẫn tập giữ trong lòng sự tôn trọng dành cho anh, vẫn cho anh thấy anh có một vị trí không ai thay được trong cái nhà này. Chuyện chọn được người để mà tôn trọng, và tôn trọng cho đúng cách, tôi có bàn riêng trong bài chọn đúng người chồng.

Và rồi tôi quyết định dọn về sum họp

Giữ kết nối qua màn hình điện thoại, dù cố gắng cỡ nào, cũng có cái giới hạn của nó.

Tới một lúc, tôi nhìn thẳng vào thực tế: cứ tiếp tục mỗi người một nơi thế này, dù hai vợ chồng có thương nhau cỡ nào, cái khoảng cách kia vẫn cứ âm thầm bào mòn từng ngày. Con thì lớn lên thiếu vắng hơi cha. Vợ chồng thì gần như sống hai cuộc đời song song, thi thoảng ghé qua đời nhau bằng một cuộc gọi. Tôi không muốn chờ tới ngày mọi thứ nguội hẳn rồi mới ngồi tiếc.

Thế là tôi quyết định dọn ba mẹ con sang Campuchia, để cả nhà được ở chung dưới một mái.

Tôi nói thật, quyết định đó không hề nhẹ nhàng. Bỏ lại nơi quen thuộc, dắt hai đứa nhỏ tới một xứ lạ nước lạ cái, lại là tôi lùi về phía sau chăm con để chồng yên tâm dồn sức cho công việc. Nhưng tôi chưa bao giờ thấy đó là đầu hàng. Tôi thấy đó là một sự phân công trong nhà — ai mạnh việc gì thì lo việc nấy, vì cái chung của cả gia đình.

Có người sẽ hỏi sao không bắt chồng về. Mỗi nhà mỗi cảnh, chị à. Với hoàn cảnh của tôi lúc đó, dọn sang để được ở gần nhau là lựa chọn hợp lý nhất, và tôi không hối hận. Vì giữ lửa hôn nhân khi xa nhau, tới một điểm nào đó, không còn là chuyện nhắn tin hay gọi video nữa — mà là chuyện chọn được ở bên nhau thật sự.

Vài điều tôi rút ra, gửi chị em đang xa chồng

Tôi không dám nói mình làm đúng hết. Nhưng nếu phải gói lại vài điều cho chị em đang trong cảnh vợ chồng mỗi người một nơi, tôi sẽ nói thế này.

Đừng nhắn cho có, hãy nhắn cho thật. Một câu chuyện trong lòng đáng giá hơn cả chục câu hỏi xã giao.

Giữ lấy đời sống riêng của mình cho tử tế — vừa để không đánh mất bản thân, vừa để còn có cái mà chia sẻ với chồng.

Trước khi giận, hãy dừng lại một nhịp mà hỏi: mình đang nhìn đúng sự thật, hay đang tự vẽ thêm cho khổ?

Và nếu khoảng cách đã bào mòn tới mức nguy hiểm, đừng ngại nhìn thẳng vào nó để tìm một lối ra — kể cả khi lối ra đó là một quyết định lớn như dọn nhà, đổi chỗ ở, sắp xếp lại cả cuộc sống.

Xa mặt không nhất thiết phải cách lòng. Nhưng để lòng không cách, hai người phải cùng cố, mỗi ngày một chút, và cố một cách thật lòng.

---

Nếu những dòng này chạm tới chị, tôi mời chị đăng ký nhận bài + tải bộ 7 câu nói Mềm Để Thắng — để thỉnh thoảng mình lại ngồi tâm sự với nhau qua những bài viết mới của Diemdora, và để chị có sẵn trong tay vài câu nói nhẹ mà chắc cho những lúc cần.

Đây là chia sẻ từ trải nghiệm cá nhân của tôi, mỗi người mỗi hoàn cảnh, không phải lời khuyên chuyên môn.